Nhân dịp kỷ niệm 37 năm ngày thành lập Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (1-6-1989/1-6-2026), cũng là ngày được chọn làm Ngày Sáng tạo hằng năm của Viettel, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có buổi trao đổi với Trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel về cách Viettel biến đổi mới sáng tạo thành năng lực cốt lõi, cơ chế chấp nhận rủi ro, định hướng phát triển các công nghệ chiến lược như bán dẫn, lượng tử, trí tuệ nhân tạo (AI) và những kiến nghị về cơ chế chính sách cho doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Phóng viên (PV): Công nghệ lượng tử, vật liệu tiên tiến… là những công nghệ chiến lược quốc gia quan trọng được Đảng và Nhà nước yêu cầu nghiên cứu và phát triển (R&D), ứng dụng, thương mại hóa. Viettel có kế hoạch như thế nào đối với các công nghệ chiến lược này, thưa đồng chí?

Trung tướng Tào Đức Thắng: Các công nghệ chiến lược như lượng tử, bán dẫn, vật liệu tiên tiến… đều là những lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với tương lai phát triển của đất nước. Định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước là hoàn toàn đúng đắn. Vấn đề cốt lõi đang nằm ở cách đi và lộ trình đi như thế nào, bởi sẽ không có chuyện các công nghệ lõi được chuyển giao một cách dễ dàng. Vì vậy, Việt Nam buộc phải xác định con đường tự chủ, từng bước đi lên bằng chính năng lực của mình.

Kinh nghiệm của Viettel là vừa làm vừa phối hợp. Để có thiết bị 5G có thể triển khai đồng bộ ở các thị trường quy mô vài triệu dân như hiện nay là quá trình Viettel đã nghiên cứu tuần tự từ điện tử, viễn thông, 4G rồi phát triển lên 5G.

Thế mạnh của Viettel là chúng tôi có thị trường, nhưng quan điểm của chúng tôi là doanh nghiệp không thể thay thế vai trò của viện nghiên cứu hay trường đại học, mà phải phối hợp chặt chẽ với họ để làm chủ công nghệ. Chẳng hạn, muốn phát triển các lĩnh vực khoa học công nghệ cao thì đều phải nắm vững lý thuyết cơ bản, ví dụ như bắt tay vào nghiên cứu công nghệ lượng tử thì phải thực sự hiểu vật lý lượng tử. Các trường và viện nghiên cứu đóng vai trò đào tạo đội ngũ từ gốc, từ sinh viên trở đi, để doanh nghiệp có thể đi xa hơn.

Viettel luôn lựa chọn cách tiếp cận "đi từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp, từ làm chủ đến tự chủ": Bắt đầu bằng mô phỏng, làm mẫu thử quy mô nhỏ rồi từng bước làm chủ. Phần nào có thể tự làm thì chủ động triển khai; phần nào chưa làm được thì hợp tác, trao đổi với các đối tác phù hợp.

Quan trọng nhất là phải xác định mục tiêu rất rõ ràng, đặc biệt là gắn công nghệ chiến lược với sản phẩm chiến lược cụ thể. Một sản phẩm có thể tích hợp nhiều công nghệ, nhưng khi đặt mục tiêu cụ thể thì việc tổ chức nghiên cứu, triển khai sẽ rõ ràng và khả thi hơn rất nhiều.