Trên mảnh đất từng làm nên chiến thắng “Lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu”, một “trận đánh” mới đang diễn ra - trận đánh chống đói nghèo và tụt hậu. Điện Biên hôm nay không thiếu tiềm năng, nhưng vẫn đang là địa phương khó khăn của cả nước. Nhận diện đúng điểm nghẽn, khơi dậy nguồn lực, biến nghị quyết thành hành động, đó là con đường mà Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc tỉnh Điện Biên đang kiên trì theo đuổi, để từng bước đưa vùng đất lịch sử này vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên phát triển mới.

Không phải đến hôm nay, câu chuyện “vùng trũng phát triển” mới được nhắc đến với Điện Biên. Nhưng cũng chưa bao giờ, những yếu tố tạo nên một chu kỳ phát triển mới lại hội tụ rõ nét như lúc này. Từ chuyển dịch kinh tế có định hướng, những mô hình sinh kế hiệu quả ở cơ sở, đến tư duy lãnh đạo ngày càng sắc bén, quyết liệt của Đảng bộ tỉnh… tất cả đang dần định hình một nền tảng phát triển mới. Vấn đề không còn là “Điện Biên có gì”, mà là: Điện Biên đã và đang làm gì với những gì mình có.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2020-2025, trong bối cảnh đầy biến động từ đại dịch, thiên tai đến suy giảm kinh tế toàn cầu, Điện Biên vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng bình quân 8,76%/năm, cao hơn mức trung bình của khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Đây không chỉ là con số, mà là biểu hiện của một nền tảng đang được gây dựng.

Theo đồng chí Lê Thành Đô, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên, tăng trưởng kinh tế của tỉnh không chỉ duy trì ổn định mà còn đi kèm với chuyển dịch cơ cấu theo hướng tích cực: Giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng dần công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. GRDP năm 2025 đạt hơn 17.235 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 54 triệu đồng, tăng hơn 62% so với năm 2020.

Điều đáng chú ý hơn là: Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 81.800 tỷ đồng, tăng mạnh so với giai đoạn trước; tổng thu ngân sách vượt mục tiêu nghị quyết; kinh tế tư nhân dần trở thành một động lực quan trọng… Những con số này cho thấy một thực tế: Điện Biên không còn đứng yên, mà đang dịch chuyển dù chưa nhanh, nhưng đúng hướng.

Đằng sau các con số là một xu hướng rõ ràng: Từ phát triển dựa vào tự nhiên sang phát triển dựa vào tổ chức lại nền kinh tế. Từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng. Đó là dấu hiệu của một nền tảng đang hình thành.

Đúng như nhận định của đồng chí Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lê Thành Đô: Điểm quan trọng không chỉ là tăng trưởng, mà là sự chuyển dịch. Cơ cấu kinh tế đang dịch chuyển theo hướng giảm phụ thuộc vào nông nghiệp thuần túy, tăng dần vai trò của công nghiệp, dịch vụ và các ngành có giá trị gia tăng cao hơn.

Nếu cần tìm một mô hình vừa mang giá trị kinh tế, vừa phản ánh chiều sâu xã hội, thì cà phê Mường Ảng là một điển hình. Ông Hà Văn Hoan, Chủ tịch Hội Cà phê Mường Ảng, khẳng định: “Một hecta cà phê không chỉ cho sản phẩm, mà còn tạo ra hàng chục triệu đồng tiền công lao động mỗi vụ. Đây chính là giá trị lớn nhất tạo sinh kế cho người dân.”

Với hơn 2.100 ha cà phê, mỗi năm riêng tiền công thu hái đã lên tới gần 70 tỷ đồng, một con số không nhỏ đối với một xã miền núi. Nhưng điều đáng nói hơn là tư duy phát triển đã thay đổi.

Gia đình anh Lường Văn Thoan ở bản Na Luông là một điển hình tiêu biểu vươn lên thoát nghèo từ cây cà phê. Trước đây, anh Thoan cùng vợ con sống chật vật với nghề trồng cây lương thực ngắn ngày, thu nhập bấp bênh, quanh năm “giật gấu vá vai”. Nhưng kể từ khi chuyển toàn bộ hơn 2ha đất sang trồng cà phê, cuộc sống của gia đình anh đã sang trang mới.

“Mỗi năm, tôi thu về trên 300 trăm triệu đồng từ bán cà phê. Nhờ đó mà gia đình có điều kiện sửa nhà, mua sắm vật dụng, cho con cái ăn học đầy đủ”, anh Thoan hồ hởi chia sẻ. Theo anh Thoan thì cà phê thực sự là cây xóa nghèo cho bà con nơi đây, nhà nào không có đất trồng cà phê thì đi thu hái, làm cỏ cho các hộ trong xã cũng có thu nhập trên 6 triệu đồng/tháng. Hộ nào có vài nghìn mét cà phê thì cũng có thu nhập gần trăm triệu đồng/năm.

Không riêng gia đình anh Thoan, hàng nghìn hộ dân tại Mường Ảng cũng đang gặt hái trái ngọt từ giống cà phê Arabica chất lượng cao. Tính đến thời điểm hiện tại, toàn xã đã có 1.662ha diện tích cà phê, tạo ra sản lượng lớn, mang lại doanh thu trên 260 tỷ đồng mỗi năm.

Đồng chí Tô Trọng Thiện, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Mường Ảng cho biết: “Chúng tôi không dừng ở việc trồng cà phê, mà tập trung xây dựng thương hiệu, xúc tiến thị trường, từng bước phát triển chế biến để nâng giá trị sản phẩm.” Đây là bước chuyển mang tính bản chất: Từ sản xuất sang kinh tế chuỗi giá trị.

Một điểm đáng ghi nhận là Điện Biên đang chuyển từ tư duy: “có gì trồng nấy” sang “trồng theo nhu cầu thị trường, gắn với chế biến và tiêu thụ”. Điều này thể hiện rõ qua phát triển nông nghiệp công nghệ cao, gắn sản xuất với chế biến, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản. Đây là tiền đề để nông nghiệp không chỉ là “trụ đỡ”, mà có thể trở thành động lực tăng trưởng mới.

Tại xã Thanh Yên, ông Lường Văn Pánh, già làng bản Chiềng Tông, chia sẻ: “Bà con giờ không chỉ lo cái ăn nữa, mà nghĩ đến làm sao bán được sản phẩm, làm sao có thu nhập ổn định. Người dân tin vào chủ trương của Đảng, nhưng cũng mong có thêm điều kiện để làm ăn lâu dài.” Còn anh Lường Văn Trung, một hộ sản xuất nông nghiệp, nói thẳng: “Chúng tôi không sợ khó, chỉ cần có đầu ra ổn định và đường sá thuận lợi thì bà con sẽ làm được.” Những chia sẻ mộc mạc ấy phản ánh một điều quan trọng: Người dân đã sẵn sàng thay đổi nếu có điều kiện.