Ngồi bên cửa kính Báo Nhân Dân, nhìn ra tháp Rùa, Nhà thiết kế Vũ Việt Hà bắt đầu câu chuyện bằng một từ mà anh lặp đi lặp lại: “may mắn”. Anh tin rằng mình may mắn sinh ra ở Hà Nội, may mắn được học hội họa, may mắn tìm thấy lối đi riêng giữa thị trường thời trang đầy cạnh tranh. Nhưng nghe anh kể, phía sau chữ "may mắn" ấy là gần hai mươi năm kiên trì để đi tới cùng với ước mơ mình theo đuổi.

Anh vốn thi chuyên ngành hội họa. Bước ngoặt đến khi anh giành giải quốc tế của Viện Thiết kế Bunka (Nhật Bản). "Tiêu chí của người Nhật là tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, những gì liên quan đến di sản" - anh nhớ lại. Giải thưởng ấy vạch ra lối đi mà anh theo đuổi cho đến hôm nay: kể chuyện văn hóa Việt qua ngôn ngữ trang phục.

Là con trai một cán bộ Đài Truyền hình Việt Nam, anh từng được định hướng sẽ cộng tác trong Đài. Nhưng anh đã rẽ hướng đi khác, vì một nguyên tắc sống: thành bại của mình, mình tự chịu. "Tôi rất lo nếu làm không tới hoặc không đúng ý thì sự chê trách sẽ là gánh nặng cho chính bản thân tôi" - anh tâm sự. Suốt những năm sinh viên, bạn bè quen với hình ảnh Vũ Việt Hà vừa đi học vừa đi làm, chi phí từ họa phẩm đến nguyên phụ liệu ngốn hết mọi đồng tiền tự kiếm. Quãng thời gian tự lực ấy đã rèn giũa cho anh cả phong cách cũng như bản lĩnh làm nghề.

Nhắc đến Vũ Việt Hà, giới thời trang sẽ nghĩ ngay đến những chất liệu mà phần đông các nhà thiết kế sẽ không “mặn mà”: sợi gai, tơ dứa, tơ chuối, tơ sen, thổ cẩm. Đứng trước quyết định có phần táo bạo, anh quyết đi ngược lại, bởi tin rằng chính sự "khó" của nguyên liệu bản địa sẽ tạo nên dấu ấn riêng.

Câu chuyện bắt đầu từ những chuyến thực tập thời sinh viên, len lỏi vào làng nghề vùng sâu, vùng cao. Mỗi sợi vải truyền thống đều mang mã gien văn hóa riêng: thổ cẩm Cơ Tu của Quảng Nam nhấn bằng hạt cườm, thổ cẩm miền Bắc là sự đan kết nhiều lớp sợi. "Nó giống như cái định vị của sản phẩm, một nét đặc trưng riêng của từng dân tộc" - anh nói.

Với nhà thiết kế Vũ Việt Hà, chiếc áo dài đẹp nhất có lẽ vẫn là chiếc áo chưa may - những sáng tạo đang chờ anh ở phía trước, trên hành trình mà điểm đến luôn là văn hóa Việt.